Ψυχολογική υποστήριξη για γονείς και παιδιά

Οποιοδήποτε «φυσιολογικό» παιδί μπορεί σε κάποια χρονική περίοδο να χρειαστεί ψυχολογική υποστήριξη και είναι καλό οι γονείς να κινητοποιούνται άμεσα αν αντιληφθούν πως κάποια συμπεριφορά του παιδιού είναι προβληματική και έχει αρνητικό αντίκτυπο στο ίδιο το παιδί, στις σχολικές του επιδόσεις και τις διαπροσωπικές του σχέσεις.

Πού όμως μπορούν να αναζητήσου οι γονείς βοήθεια; Πού να απευθυνθούν; Τι κέντρα υπάρχουν;

Η αλήθεια είναι πως στον τομέα της ψυχολογικής υποστήριξης τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο σαφή και οργανωμένα, όπως συμβαίνει με την παροχή άλλων υπηρεσιών όπως πχ. Ιατρικής περίθαλψης. Ωστόσο, σε κάθε περιοχή υπάρχουν κάποια κέντρα για την λειτουργία των οποίων θα μιλήσουμε παρακάτω.

Στην εποχή μας η επαφή των ανθρώπων με τομείς της ψυχολογίας γίνεται ολοένα και πιο συχνή και αυτό γιατί ένα κομμάτι της υγείας μας εφάπτεται με αυτήν. Παλαιότερα επικρατούσε η άποψη πως «απουσία συμπτωμάτων ψυχοπαθολογίας = υγεία», σήμερα όμως αυτό έχει καταρριφθεί. Για να είσαι πραγματικά υγιής από ψυχολογικής πλευράς πρέπει όχι μόνο να μην πάσχεις από κάποια ψυχική ασθένεια, αλλά να είσαι ένας ολοκληρωμένος, ισορροπημένος, αποδοτικός και ενεργός άνθρωπος.

Στην προσπάθεια μας λοιπόν να δημιουργήσουμε καλύτερες συνθήκες ζωής για εμάς και το παιδί, σε κάποιες περιόδους οι συμβουλές ενός ειδικού μπορούν να συντελέσουν ευεργετικά στον τρόπο ζωής μας και την άρση τυχών προβλημάτων. Μεγάλο ποσοστό παιδιών χρειάζεται τη βοήθεια κάποιου ειδικού για προβληματικές συμπεριφορές με ψυχογενή αίτια, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει πως όλες οι περιπτώσεις είναι μόνιμες ή ακραίες.

Τα δύο κύρια σημεία παρατήρησης της συμπεριφοράς των παιδιών είναι το σπίτι και το σχολείο. Γονείς και εκπαιδευτικοί πρέπει να επικοινωνούν και να συνεργάζονται με γνώμονα την ομαλή εξέλιξη και ανάπτυξη του παιδιού. Σε περίπτωση που κάποια συμπεριφορά του παιδιού έχει αρνητικές επιπτώσεις στο παιδί, τη σχολική του απόδοση και τις σχέσεις του (δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά), οι γονείς θα πρέπει να προβούν σε μια αλυσίδα κινήσεων προκειμένου να βοηθηθούν οι ίδιοι και να βοηθήσουν το παιδί.

Και σε αυτό το σημείο συνήθως ξεκινάει ο «πανικός», που θα απευθυνθώ; Τι μπορεί να έχει το παιδί; Πόσο σοβαρό είναι; κτλ.

Η πρώτη κίνηση είναι η ενημέρωση για το τι ειδικοί και υπηρεσίες-κέντρα υπάρχουν στην περιοχή που ο καθένας μας ζει. Οι «ειδικοί» που συνήθως μπορούν να συμβάλλουν στην άρση των προβλημάτων ψυχολογικής υπόστασης που εμφανίζουν τα παιδιά είναι γιατροί, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, κοινωνικοί λειτουργοί, εκπαιδευτικοί, που είτε εργάζονται στα πλαίσια του σχολείου, είτε στα πλαίσια της κοινότητας πχ. σε κέντρα, γραφεία, κλινικές.

Όσον αφορά τον τομέα των κέντρων υπάρχουν 2 βασικά είδη μονάδων στα οποία μπορούν να απευθυνθούν οι γονείς για ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων του παιδιού(από μικρά έως σοβαρά προβλήματα) : 1)οι παιδοψυχολογικοί σταθμοί και 2)οι παιδοψυχιατρικές κλινικές.

Τα δύο αυτά είδη κέντρων στελεχώνονται με παρόμοιο τρόπο και κάποιες λειτουργίες τους αλληλοκαλύπτονται αλλά ειδοποιό διαφορά αποτελεί το γεγονός ότι οι παιδοψυχιατρικές κλινικές ασχολούνται με εντονότερα, πιο σοβαρά περιστατικά.

1)ΟΙ ΠΑΙΔΟΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ είναι αυτόνομες τοπικές μονάδες στις οποίες παραπέμπονται παιδιά με

  • Ειδικές ανάγκες

  • Νοητική καθυστέρηση

  • Δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά (δυσκολίες προσαρμογής σε κάποιες καταστάσεις)

Στους σταθμούς αυτούς οι ειδικοί είναι συνήθως σχολικοί ψυχολόγοι που ασχολούνται κυρίως με:

  • Α) παροδικά προβλήματα προσαρμογής. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει προβληματικές καταστάσεις, πρόσκαιρες διαταραχές που συνδέονται άμεσα με αγχογόνες καταστάσεις και δυσκολίες που βιώνει το παιδί. Είναι συμπτώματα παροδικά που υποχωρούν έπειτα από κατάλληλο χειρισμό της κατάστασης και που μπορεί οποιοδήποτε «φυσιολογικό» παιδί να παρουσιάσει για κάποιο χρονικό διάστημα χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα στιγματιστεί για όλη του τη ζωή.
  • Β) επίμονα δυσπροσαρμοστικά προβλήματα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται προβλήματα που πηγάζουν από μια πιο σταθερή-μόνιμη ανικανότητα του «εγώ» του παιδιού να διαχειριστεί σωστά εσωτερικές(ενδοατομικές) και εξωτερικές καταστάσεις, με αποτέλεσμα να επέρχεται κλονισμός στη σχέση του με τον εαυτό του και με τους γύρω του καθώς και προβλήματα στη σχολική επίδοση.

2)ΟΙ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ

Στις κλινικές αυτές υπάρχουν κυρίως κλινικοί ψυχολόγοι, οι οποίοι ασχολούνται με δυο είδη πιο σοβαρών προβλημάτων που οφείλονται κυρίως σε εγγενείς και οργανικούς παράγοντες και έχουν ψυχολογική χροιά:

Α)τα άκρων επίμονα δυσπροσαρμοστικά προβλήματα, τα οποία συνεπάγονται «ψυχωσική συμπτωματαλογία», έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις, διαταραχή στην επικοινωνία με το περιβάλλον (δηλαδή δεν έχουν καλή επαφή με την πραγματικότητα).

Β)οργανικά προβλήματα. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει ψυχολογικά σύνδρομα –συμπεριφορές που οφείλονται κυρίως σε οργανικά αίτια που είτε είναι εγγενή είτε είναι απόρροια επίκτητης βλάβης πχ. Λόγω ατυχήματος ή ασθένειας.

 

Όπως προαναφέραμε στον τομέα παροχής ψυχολογικής υποστήριξης στη χώρα μας δεν υπάρχει αυστηρή δόμηση.

Συνεπώς ερευνούμε για το τι κέντρα υπάρχουν στην περιοχή μας (κέντρα πρόληψης, συμβουλευτικοί σταθμοί, κλινικές κτλ) και σε συνεργασία με τη σχολική μονάδα και ίσως κάποιο ιδιώτη γιατρό ή ψυχολόγο χαράζουμε μια πορεία για τη διάγνωση και θεραπεία της οποιασδήποτε προβληματικής συμπεριφοράς που μπορεί να εμφανίσει το παιδί.

Τέλος αυτό που πρέπει να έχουν όλοι οι γονείς στο βάθος του μυαλού τους είναι ότι η άμεση κινητοποίηση συμβάλλει θετικά στην άρση των προβλημάτων και η έγκαιρη παρέμβαση έχει αυξημένες πιθανότητες στην προσπάθεια απαλοιφής συμπτωμάτων μιας προβληματικής συμπεριφοράς.

 

Σχετικά άρθρα